Nieobecni Pabianiczanie

Kwiecień i maj to tragiczne miesiące dla historii polskich, a w tym i pabianickich, Żydów. W kwietniu obchodziliśmy rocznicę powstania w gettcie warszawskim, w maju rocznicę likwidacji getta pabianickiego. Ostatnio pabianiczanie i łodzianie porządkują cmentarz żydowski w naszym mieście –resztki terenu, jakie z niego pozostały.

W przyszłym roku przypada 80. rocznica likwidacji pabianickiego getta. Pragniemy, aby jej obchody były pełne szacunku, pamięci i wiedzy o przeszłości i kulturze społeczności, która wówczas mieszkała w tym samym miejscu co my dziś. Spotkania i rozmowy lokalnych społeczników zaowocowały wartościowymi propozycjami  upamiętnienia tej tragedii. Towarzystwo Miłośników Dziejów Pabianic również proponuje kilka działań dla przypomnienia pabianickiej społeczności żydowskiej.

1. Obchody rozpoczniemy już w grudniu bieżącego roku. TMDP wyda kalendarz na rok 2022. Tym razem będzie on zatytułowany „Wielokulturowe Pabianice – społeczność żydowska”.
2. Od 2020 roku staramy się o zgodę Urzędu Miejskiego na wmurowanie w chodnik po obu stronach ulicy Warszawskiej tablic z informacją o getcie (treść jeszcze do ustalenia); proponujemy wykonać to działanie podczas inwestycji tramwajowej; w tym roku wysłaliśmy ponownie pismo z pytaniem w tej sprawie i czekamy na odpowiedź. Proponujemy, żeby środki na ten cel zebrać w zbiórce wśród mieszkańców miasta, aby było to wspólne przedsięwzięcie pabianiczan.
3. Organizacja uroczystego Marszu Pamięci trasą prowadzenia społeczności żydowskiej ze Starego Miasta na dawny stadion Kruschender. Podczas marszu odczytywane byłyby relacje świadków z tamtego okresu.
4. Odsłonięcie obelisku przy ul. Wyspiańskiego, upamiętniającego miejsce selekcji mieszkańców pabianickiego getta. Inspiracją co do formy mógłby być obelisk w Petrykozach upamiętniający wypędzenie tamtejszych mieszkańców.
5. Uroczysta emisja filmu „SARID” autorstwa Zbigniewa Gajzlera. (po uzyskaniu zgody autora)

Do daty 80. rocznicy tragedii majowej pozostał rok. Czas rozpocząć rozmowę o godnym uczczeniu pamięci naszych współmieszkańców sprzed lat… Wiemy, że pomysłów jest wiele, a więc spotkajmy się i wymieńmy się nimi, żeby stworzyć wspólny program.