Szkoła powszechna nr 12

1936 – 1972
Budynek szkolny obecnie

W styczniu 1936 roku przeniesiono szkołę nr 12 do nowego budynku przy ul. Pułaskiego 32. Był to budynek Polskiej Macierzy Szkolnej zbudowany z myślą o Seminarium Nauczycielskim, którego żywot był jednak krótkotrwały. „Dwunastka” w nowym budynku dostała 7 izb do nauki. Wiosną 1937 urządzono przy szkole boisko i ogródek jordanowski.

W okresie okupacji na terenie szkoły stacjonowała niemiecka zmotoryzowana żandarmeria, wtedy na boisku wybudowano warsztaty samochodowe i garaże. Pracę w wyzwolonej Polsce szkoła podjęła już 10 lutego 1945 roku. W latach 50tych zaadaptowano garaże na pracownie szkolne. W latach 48-56 była to tzw. szkoła tepedowska czyli działająca pod egidą Towarzystwa Przyjaciół Dzieci.

Szkoła została zlikwidowana 31.8.1972 roku. Pomieszczenia przejęła szkoła specjalna, która działa tam do dziś.

„Szkoła Podstawowa nr 12 przy ulicy Pułaskiego, zbudowana przed II wojną światową, liczy 420 uczniów. Budynek szkolny murowany, utrzymany w dobrym stanie, posiada 12 pomieszczeń, w tym 9 izb lekcyjnych oraz 5 pracowni: fizyczną, historyczną, języka polskiego, plastyczną i robót ręcznych. Przy szkole znajduje się również „Kino Harcerskie”, w którym każdej niedzieli wyświetlane są filmy dla harcerzy i dzieci ze szkół całego miasta. W sali kina odbywają się również rozmaite imprezy i wystawy. Szkoła ma gabinety lekarski i dentystyczny. Posiada bibliotekę i salę gimnastyczną. Zaopatrzona jest w sprzęt sportowy, radio i telewizor.”

Fragment z Monografii Pabianic z 1971 roku

Pamiątki szkolne ze zbiorów U. Jarmołowskiej
Ze wspomnień uczniów:

Uczęszczałem do szkoły nr 12 w latach 1953-1960 Mieściła się przy ul. Pułaskiego. Dyrektorką była p. Halina Jankowska, polonistka. Matematyki uczyła pani Cieśla , historii – pani Michalska. Świetlicę prowadziła pani Piotrowska, woźnym był pan Szachniuk. Fizyki i chemii uczyła nauczycielka, która była więźniarką obozu koncentracyjnego ale nazwiska nie pamiętam. Wfu uczył pan Mazur, a muzyki -pan Dylakiewcz. Szkoła miała salę gimnastyczną , kino co prawda harcerskie ale w swojej sali widowiskowej, jak na te czasy była dobrze wyposażona jeżeli nie najlepiej ze wszystkich szkół w mieście.”

,, Do Dwunastki poszłam od piątej klasy w roku 1962, skończyłam w 65. Trafiłam do klasy Va, wychowawczynią była pani Jadwiga Piotrowska, polonistka. Złota kobieta, rozumiejąca dzieciarnię, potrafiąca nad dziećmi zapanować. Traktowała nas wszystkich jednakowo, każdy u niej dostawał drugą szansę. Była u niej taka tradycja, że jeżeli ktoś podpadł, coś przeskrobał, to na dużej przerwie meldował się po pod pokojem nauczycielskim. Pamiętam też panią Ziętalską, która nas uczyła fizyki,

 doświadczona przez los kobieta, więźniarka obozu koncentracyjnego. Ona, gdy ktoś rozrabiał zawsze mówiła: Dziecko, gdzie jest twoja kultura bycia? 

Od matematyki była pani Cieślowa, kobieta niewysoka, obszerna. Pamiętam, że kiedyś zamachnęła się dużym drewnianym cyrklem na jakiegoś ancymona, a ofiarą zamachu stał się piękny filodendron, poszło po liściach!.

Pan Sosnowski miał zajęcia praktyczne z chłopcami. Od rosyjskiego była pani Stanisława Syomir. Była też pani Michalska od historii, która napisała słowa hymnu szkoły. Pani Zaborowska uczyła dzieci młodsze w klasach 1-3

Szkoła miała dwa ciągi, była jednozmianowa. W niskim budynku w głębi podwórka była sala widowiskowa, było bardzo dużo krzeseł, a na podwyższeniu była scena i tam normalnie wystawialiśmy szkolne przedstawienia, graliśmy sztuki teatralne, np. „Słowika” Christiana Andersena, ja grałam księżniczkę Eulalię. Tam pamiętam też spotkanie z państwem Cenckiewiczami, podróżnikami. W innej części stał stół pingpongowy gdzie odbywały się niesamowite mecze. Polonistka na sali widowiskowej przepytywała nas z zadanych na pamięć wierszy. W niskim budynku wzdłuż Pułaskiego była świetlica. To była wspaniała szkoła, mam do niej wielki sentyment.”

Pamiątki szkolne ze zbiorów U. Jarmołowskiej
Budynek szkolny, ze zbiorów T. Brzezińskiego, Stare zdjęcia Pabianic
Zdjęcie klasowe wraz z składem nauczycielskim. Ze zbiorów S. Wasilewskiego, Stare zdjęcia Pabianic
Szkoła Powszechna nr 12, ul. Pułaskiego 32, Fot. Muzeum Miasta Pabianic
Szkoła Powszechna nr 12, ul. Pułaskiego 32, widok od ul. Trauguta. Fot. Muzeum Miasta Pabianic
Szkoła Powszechna nr 12, mieszkanie woźnego i świetlica szkolna. Fot. Muzeum Miasta Pabianic
Szkoła Powszechna nr 12, pracownie powstałe z garaży po żandarmerii niemieckiej. Fot. Muzeum Miasta Pabianic